Kalkulator Zagranica.pl

Wspólne rozliczenie małżonków przy dochodach zagranicznych — warunki i ograniczenia

Wspólne rozliczenie małżonków przy dochodach zagranicznych — warunki i ograniczenia

Praca za granicą nie przekreśla prawa do wspólnego PIT, ale może zmienić zarówno warunki skorzystania z tej preferencji, jak i jej opłacalność. Najważniejsze są rezydencja podatkowa każdego z małżonków oraz sposób rozliczenia zagranicznych zarobków. Próg 75% przychodów opodatkowanych w Polsce dotyczy określonych przypadków z udziałem zagranicznych rezydentów — nie wszystkich par uzyskujących dochody poza krajem.

Podstawowe warunki wspólnego rozliczenia

Małżonkowie mogą wybrać wspólne opodatkowanie, jeżeli pozostawali w małżeństwie i wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy. Gdy ślub odbył się w trakcie roku, warunki te muszą być spełnione od dnia zawarcia małżeństwa do końca roku. Nie trzeba więc czekać z pierwszym wspólnym rozliczeniem do kolejnego roku.

Wybór następuje w zeznaniu rocznym. Wniosek może złożyć jeden małżonek, co oznacza jednocześnie oświadczenie, że drugi upoważnił go do wspólnego rozliczenia.

Trzeba także sprawdzić wyłączenia związane z formą opodatkowania. Przeszkodą jest zasadniczo stosowanie przez któregokolwiek z małżonków polskich przepisów o podatku liniowym lub ryczałcie od działalności gospodarczej w zakresie wskazanym w ustawie. Ryczałt od najmu prywatnego nie wyklucza wspólnego PIT. Przy zawieszonej działalności i zerowym rozliczeniu znaczenie mają również koszty, korekty i odliczenia, dlatego sam wpis o wybranej formie opodatkowania nie wystarcza do oceny sytuacji.

Preferencja może przysługiwać również wtedy, gdy jedno z małżonków nie zarabiało albo osiągnęło dochód niewywołujący obowiązku zapłaty podatku.

Rezydencję podatkową ustala się osobno dla każdego małżonka

Zagraniczna umowa o pracę, obywatelstwo czy adres zameldowania nie rozstrzygają samodzielnie o rezydencji podatkowej.

Według polskiej ustawy o PIT za osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce uważa się osobę, która:

  • ma tutaj centrum interesów osobistych lub gospodarczych, czyli ośrodek interesów życiowych, albo
  • przebywa w Polsce dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek. Jeśli jednocześnie dwa państwa uznają daną osobę za swojego rezydenta, trzeba zastosować reguły rozstrzygające zawarte w odpowiedniej umowie podatkowej. Wyjazd do pracy na ponad pół roku nie oznacza zatem automatycznej utraty polskiej rezydencji.

Oboje małżonkowie są polskimi rezydentami

Jeżeli oboje podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, mogą rozliczyć się wspólnie po spełnieniu pozostałych warunków. Dotyczy to także sytuacji, w której jedno lub oboje pracują za granicą.

Nie obowiązuje ich z tego powodu test 75%. Nawet przewaga zagranicznych zarobków nad krajowymi nie pozbawia sama w sobie prawa do wspólnego rozliczenia.

Jedno lub oboje mają rezydencję zagraniczną

Ustawa przewiduje możliwość wspólnego rozliczenia również dla:

  • małżonków mających rezydencję podatkową w innych państwach UE, EOG lub w Szwajcarii;
  • par, w których jedno jest polskim rezydentem, a drugie rezydentem innego państwa UE, EOG lub Szwajcarii.

W tych przypadkach dochodzą warunek odpowiedniego udziału przychodów opodatkowanych w Polsce i obowiązek udokumentowania zagranicznej rezydencji certyfikatem. Musi też istnieć podstawa prawna umożliwiająca polskiemu organowi uzyskanie informacji podatkowych z państwa rezydencji. Warunki te opisuje Ministerstwo Finansów w informacji o wspólnym rozliczeniu małżonków.

Kiedy trzeba sprawdzić próg 75%?

W wariancie z zagraniczną rezydencją objętym powyższymi zasadami przychody podlegające opodatkowaniu w Polsce muszą stanowić łącznie co najmniej 75% całkowitych przychodów obojga małżonków z danego roku.

Obliczenie wygląda następująco:

przychody obojga podlegające opodatkowaniu w Polsce ÷ całkowite przychody obojga × 100%

Liczy się wspólny wynik pary. Nie trzeba osiągnąć 75% osobno przez każdego małżonka.

Podstawą są przychody, a nie dochód po kosztach ani wynagrodzenie netto. Całkowite przychody obejmują źródła wskazane w ustawie, niezależnie od kraju ich położenia, także przychody zwolnione z opodatkowania. Nie wystarczy więc porównać kwot wpisanych do polskiego zeznania.

O zaliczeniu do licznika decyduje podleganie opodatkowaniu w Polsce. Kraj siedziby pracodawcy czy rachunku bankowego nie przesądza o wyniku.

Przykład: dokładnie na granicy

Anna jest polską rezydentką, a Piotr rezydentem Niemiec. Ich roczne przychody wyniosły:

  • 150 000 zł podlegających opodatkowaniu w Polsce;
  • 50 000 zł zagranicznych przychodów Piotra, pozostających poza polskim opodatkowaniem.

Udział wynosi 150 000 ÷ 200 000 × 100% = 75%. Warunek przychodowy jest spełniony, ale pozostają do sprawdzenia pozostałe przesłanki i dokumentacja rezydencji.

Gdyby przychody opodatkowane w Polsce wyniosły 120 000 zł, a pozostałe 80 000 zł, udział spadłby do 60%. W tym wariancie wspólne rozliczenie nie przysługiwałoby.

Porównanie przykładowych sytuacji

Poniższe warianty zakładają spełnienie warunków dotyczących małżeństwa, wspólności majątkowej i form opodatkowania.

Sytuacja małżonków Możliwość wspólnego PIT Test 75%
Oboje są polskimi rezydentami; jedno pracuje w Polsce, drugie w Niemczech Tak; trzeba prawidłowo uwzględnić zagraniczny dochód Nie
Oboje są polskimi rezydentami i oboje pracują za granicą Tak; obowiązki i wynik zależą od metod rozliczenia dochodów Nie
Jedno jest polskim rezydentem, drugie rezydentem Norwegii Możliwe po spełnieniu dodatkowych warunków i uzyskaniu certyfikatu Tak
Oboje są rezydentami Niemiec i uzyskują również przychody opodatkowane w Polsce Możliwe po spełnieniu dodatkowych warunków i udokumentowaniu rezydencji obojga Tak
Jedno jest polskim rezydentem, drugie rezydentem USA Preferencja dla takiej pary nie wynika z opisanych zasad Samo osiągnięcie 75% nie wystarczy

Polskie obywatelstwo zagranicznego rezydenta nie zastępuje warunku dotyczącego państwa rezydencji. Podobnie sam fakt istnienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie zapewnia prawa do wspólnego PIT.

Jak zagraniczne dochody wpływają na wspólny podatek?

Zależność „wspólne rozliczenie małżonków a dochody zagraniczne” obejmuje także sposób obliczenia podatku. Zasadniczo sumuje się dochody objęte wspólnym opodatkowaniem po odrębnych odliczeniach, dzieli przez dwa, oblicza podatek według skali i mnoży wynik przez dwa. Dochody zagraniczne wymagają dodatkowo zastosowania właściwej metody unikania podwójnego opodatkowania.

Wyłączenie z progresją

Zagraniczny dochód jest zwolniony z podatku w Polsce, lecz wpływa na stopę procentową stosowaną do dochodów opodatkowanych tutaj według skali.

Jeżeli polski rezydent pracuje wyłącznie za granicą i korzysta z tego zwolnienia, może nie mieć obowiązku składania samodzielnego zeznania. Wybierając wspólny PIT z małżonkiem osiągającym dochody opodatkowane w Polsce, trzeba jednak uwzględnić zagraniczne zarobki przy ustalaniu stopy procentowej. Osoby tej nie można potraktować jak małżonka bez dochodów.

Proporcjonalne odliczenie

Dochód zagraniczny podlega uwzględnieniu w polskim opodatkowaniu, a podatek zapłacony za granicą można odliczyć w granicach ustawowego limitu. Wspólne rozliczenie nie znosi tego ograniczenia.

Metody nie wybiera się według korzystniejszego wyniku. Wynika ona z przepisów właściwych dla danego państwa, rodzaju dochodu i roku podatkowego, z uwzględnieniem ewentualnych zmian wynikających z konwencji MLI.

Z kolei zagraniczne dochody nierezydenta pozostające poza polskim obowiązkiem podatkowym nie stają się automatycznie dochodami do progresji przez sam wybór wspólnego zeznania. Mogą natomiast wpływać na test 75%.

Certyfikat rezydencji i dokumenty do zeznania

Certyfikat rezydencji to zaświadczenie wydane przez właściwą administrację podatkową, potwierdzające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Powinien dokumentować okres istotny dla rozliczenia.

Przy korzystaniu z preferencji przez zagranicznego rezydenta trzeba przedłożyć jego certyfikat wraz z rozliczeniem. Gdy oboje małżonkowie są zagranicznymi rezydentami, dokumentacja dotyczy obojga. Sama praca za granicą nie powoduje takiego obowiązku u pary polskich rezydentów.

Osobną kwestią jest potwierdzenie całkowitych przychodów. Na żądanie organu należy przedstawić zagraniczne zaświadczenie podatkowe lub inny dokument potwierdzający ich wysokość. Certyfikat rezydencji nie zastępuje takiego zestawienia.

PIT małżonków pracujących za granicą często wymaga formularza PIT-36 i załączników PIT/ZG. Załączniki sporządza się odrębnie dla każdego małżonka uzyskującego dochody wymagające ich wykazania oraz dla poszczególnych państw. Zagraniczne kwoty trzeba wcześniej przeliczyć na złote według właściwych zasad.

Przed wysłaniem zeznania warto porównać wynik wspólny z sumą podatków przy rozliczeniu indywidualnym. Szczególnie przy wyłączeniu z progresją samo prawo do preferencji nie gwarantuje oszczędności. Kalkulację należy oprzeć na rzeczywistych dochodach obojga, właściwej rezydencji i metodzie rozliczenia każdego zagranicznego źródła.