Dochody z Polski i zagranicy w jednym roku — przykład obliczenia PIT
Zagraniczne wynagrodzenie może zwiększyć podatek od polskiej pensji, nawet jeśli samo jest w Polsce zwolnione z opodatkowania. Gdy uzyskujesz dochody z Polski i zagranicy w jednym roku, znaczenie ma więc nie tylko wysokość zarobków, lecz także właściwa metoda unikania podwójnego opodatkowania. Prześledźmy oba sposoby rozliczenia na tych samych kwotach, według zasad obowiązujących za 2025 rok.
Założenia przykładu: polska pensja i praca za granicą
Anna przez cały 2025 rok była polską rezydentką podatkową. Uzyskiwała wynagrodzenie z pracy w Polsce oraz z pracy wykonywanej w jednym państwie zagranicznym. Rozlicza się indywidualnie.
Do obliczeń przyjmujemy:
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Dochód z pracy w Polsce przyjęty do obliczenia podatku | 90 000 zł |
| Dochód z pracy za granicą przyjęty do obliczenia podatku | 60 000 zł |
| Podatek dochodowy zapłacony za granicą | 4 000 zł |
| Zaliczki na PIT pobrane w Polsce | 7 200 zł |
Kwoty dochodów są już ustalone według polskich zasad: po uwzględnieniu kosztów, właściwych zwolnień i dopuszczalnych odliczeń od dochodu. Wszystkie wartości przeliczono na złote. Nie są to wynagrodzenia brutto ani kwoty przelewów na konto.
Nie uwzględniamy dodatkowych ulg od podatku poza ulgą abolicyjną, którą pokażemy osobno. W wariancie dotyczącym tej ulgi zakładamy spełnienie warunków jej zastosowania oraz pracę wykonywaną na terytorium lądowym państwa.
Porównujemy dwie hipotetyczne sytuacje prawne. Podatnik nie wybiera korzystniejszej metody — wynika ona z przepisów właściwych dla danego państwa, rodzaju dochodu i roku, z uwzględnieniem zmian wprowadzonych przez konwencję MLI. Oba mechanizmy opisują również wyjaśnienia Ministerstwa Finansów dotyczące PIT-36 za 2025 rok.
Skala podatkowa za 2025 rok
W naszym przykładzie stosujemy skalę:
| Podstawa obliczenia podatku | Sposób obliczenia |
|---|---|
| Do 120 000 zł | 12% podstawy minus 3 600 zł, nie mniej niż 0 zł |
| Powyżej 120 000 zł | 10 800 zł + 32% nadwyżki ponad 120 000 zł |
Kwota zmniejszająca podatek, wynosząca 3 600 zł, odpowiada kwocie wolnej 30 000 zł. Jest już uwzględniona w powyższych wzorach.
Łączny dochód Anny wynosi:
90 000 zł + 60 000 zł = 150 000 zł.
Podatek obliczony według skali od tej sumy to:
10 800 zł + 32% × (150 000 zł − 120 000 zł) = 20 400 zł.
Ta kwota będzie punktem wyjścia w obu wariantach. Stawką 32% obejmujemy wyłącznie nadwyżkę ponad próg, czyli 30 000 zł.
Wariant pierwszy: metoda wyłączenia z progresją
Przy tej metodzie zagraniczny dochód jest w Polsce zwolniony z opodatkowania, ale wpływa na stopę procentową stosowaną do dochodu krajowego.
Krok 1. Ustalenie stopy procentowej
Dzielimy podatek obliczony od sumy dochodów przez tę sumę:
20 400 zł ÷ 150 000 zł × 100% = 13,6%.
Otrzymane 13,6% stosujemy następnie do dochodu z Polski.
Krok 2. Obliczenie polskiego podatku
90 000 zł × 13,6% = 12 240 zł.
To polski podatek roczny przy przyjętych założeniach, przed rozliczeniem zaliczek.
Zapłaconych za granicą 4 000 zł nie odejmujemy od tej kwoty. W metodzie wyłączenia z progresją podwójnemu opodatkowaniu zapobiega zwolnienie zagranicznego dochodu.
Nie odejmujemy również ponownie 3 600 zł kwoty zmniejszającej podatek — została już uwzględniona podczas obliczania podatku od 150 000 zł.
Krok 3. Rozliczenie zaliczek
Anna ma już pobrane w Polsce zaliczki w wysokości 7 200 zł:
12 240 zł − 7 200 zł = 5 040 zł dopłaty.
Zagraniczne dochody a stopa procentowa
Gdyby Anna uzyskała wyłącznie przyjęty w przykładzie dochód krajowy 90 000 zł, podatek wyniósłby:
90 000 zł × 12% − 3 600 zł = 7 200 zł.
Po uwzględnieniu zagranicznych zarobków przy ustalaniu stopy procentowej polski podatek rośnie do 12 240 zł. Różnica wynosi 5 040 zł. To pokazuje, dlaczego zwolnienie dochodu zagranicznego może jednocześnie oznaczać wyższy podatek od polskiej pensji.
Wariant drugi: metoda proporcjonalnego odliczenia
W tej metodzie dochód zagraniczny podlega opodatkowaniu w Polsce razem z dochodem krajowym. Od obliczonego podatku można odjąć podatek zapłacony za granicą, jednak obowiązuje limit odliczenia.
Krok 1. Podatek od łącznego dochodu
Podstawa wynosi 150 000 zł, a obliczony wcześniej podatek według skali:
20 400 zł.
Krok 2. Limit odliczenia podatku zagranicznego
Limit odpowiada części polskiego podatku przypadającej proporcjonalnie na zagraniczny dochód:
20 400 zł × 60 000 zł ÷ 150 000 zł = 8 160 zł.
Odliczamy niższą z dwóch wartości: podatek faktycznie zapłacony za granicą albo wyliczony limit.
Anna zapłaciła 4 000 zł, a limit wynosi 8 160 zł. Może zatem odliczyć całe 4 000 zł.
Krok 3. Podatek po odliczeniu zagranicznej daniny
20 400 zł − 4 000 zł = 16 400 zł.
Jest to polski podatek przed ulgą abolicyjną i rozliczeniem zaliczek. Bez ulgi dopłata wyniosłaby:
16 400 zł − 7 200 zł = 9 200 zł.
Niewykorzystana część limitu odliczenia nie stanowi dodatkowej ulgi. Nie można odjąć 8 160 zł, skoro za granicą zapłacono tylko 4 000 zł.
Krok 4. Ulga abolicyjna
Przy kwalifikujących się dochodach z pracy rozliczanych metodą proporcjonalnego odliczenia można zastosować ulgę abolicyjną. Jej obliczenie opiera się na różnicy między podatkiem według tej metody a podatkiem wyliczonym przy hipotetycznym zastosowaniu wyłączenia z progresją.
W przykładzie:
16 400 zł − 12 240 zł = 4 160 zł.
Ponieważ przy przyjętych założeniach obowiązuje limit 1 360 zł, Anna odliczy właśnie tę kwotę:
16 400 zł − 1 360 zł = 15 040 zł podatku rocznego.
Po uwzględnieniu zaliczek:
15 040 zł − 7 200 zł = 7 840 zł dopłaty.
Ulga abolicyjna zmniejsza tutaj obciążenie, ale jej limit nie pozwala całkowicie wyrównać wyników obu metod.
Porównanie wyników
| Pozycja | Wyłączenie z progresją | Proporcjonalne odliczenie |
|---|---|---|
| Dochód krajowy przyjęty do obliczeń | 90 000 zł | 90 000 zł |
| Dochód zagraniczny przyjęty do obliczeń | 60 000 zł | 60 000 zł |
| Podatek po zastosowaniu metody, przed ulgą abolicyjną | 12 240 zł | 16 400 zł |
| Ulga abolicyjna | Nie dotyczy | 1 360 zł |
| Polski podatek roczny po uwzględnieniu ulg | 12 240 zł | 15 040 zł |
| Zaliczki pobrane w Polsce | 7 200 zł | 7 200 zł |
| Dopłata w zeznaniu | 5 040 zł | 7 840 zł |
Tabela przedstawia rozliczenie polskiego PIT. Zapłacone za granicą 4 000 zł pozostaje odrębnym obciążeniem; w drugim wariancie zostało uwzględnione jako odliczenie od polskiego podatku.
Jak przygotować własne obliczenie PIT z dochodami zagranicznymi?
Zacznij od ustalenia rezydencji podatkowej i metody właściwej dla roku rozliczenia. Następnie przygotuj PIT-11, dokumenty dotyczące zagranicznych wynagrodzeń, daty wypłat oraz potwierdzenie podatku zapłaconego za granicą.
Przychody walutowe przelicza się według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego uzyskanie przychodu. Jeden roczny kurs zastosowany do wszystkich wypłat może więc zniekształcić wynik. Przy ustalaniu dochodu z pracy za granicą trzeba też sprawdzić prawo do zwolnienia odpowiadającego 30% diety oraz właściwe koszty i odliczenia.
W sytuacjach przedstawionych w przykładzie dochody krajowe i zagraniczne rozlicza się w PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG, składanym oddzielnie dla każdego państwa zagranicznego. Ulgę abolicyjną wykazuje się dodatkowo w PIT/O.
Porównując wynik kalkulatora z zeznaniem, sprawdź przede wszystkim, czy pokazuje on podatek roczny, czy dopłatę po zaliczkach. W naszym przykładzie przy wyłączeniu z progresją są to odpowiednio 12 240 zł i 5 040 zł — dwie różne kwoty dotyczące tego samego rozliczenia.